3 Comments
User's avatar
Kerim Hazar Şeker's avatar

Yazınız için teşekkür ederim. Doğum oranlarının refahla ilişkilendirilişi hakkında birkaç cümle yazmak istedim. Doğum oranlarının yükselişi ve düşüşü, genel bir sebebe değil, birden çok sebebe bağlı olabilir. Her toplum için geçerli genelgeçer bir sebep söylemek doğru olmayabilir. Örneğin, kimi toplumlar için refah birincil öncelik hâline gelmişken kimi toplumlar için güvenlik sorunu henüz çözülmemiş olabilir. Bunun yerine ise incelenen toplum için incelenen dönemde üremenin ne anlama geldiğine bakmak daha doğru olabilir.

Bundan başka çatışma ve savaş gibi kriz durumları, yüksek çocuk ölümleri gibi bize benzer toplumlar için kriz olan ancak başka ülkeler için olağanlaşmış durumlar da üremenin anlamını değiştirebilir. Bizim toplumumuz, çatışma ve savaşın doğum oranına tesirini Suriye Arap Cumhuriyeti’nden ülkemize gelen geçici sığınmacılarla müşahade etmişti. Yok olma kaygısı, doğum oranlarına pozitif bir etkide bulunabilir. Bundan başka büyük âfetlere mâruz kalan ya da yüksek çocuk ölümü oranlarının gözlemlendiği ülkelerde de benzer bir durum vardır. Zannımca nüfusun bir anda ve büyük ölçekte kırıldığı yahut doğan çocukların çok azının hayatta kaldığı toplumlarda doğum oranının yüksek kalması şaşırtıcı değildir.

Bir de çocuğa ve çocukluğa yüklenen anlamın değişimi de hesaba katılabilir. Doğum oranlarının düştüğü bildirilen ülkelerde çocuk, artık sürekli ve yüksek maddi ve manevi yatırım gerektiren bir varlıktır. Çocukların sayısı arttıkça, miktarı aynı düzeyde artmayan kaynaklar çocuk başına düşen yatırımın azalmasına yol açar. Ebeveyn, daha fazla kaynak ayırabilmek için daha az çocuk sahibi olmayı seçer. Bu durumda refahı önceleyen toplumlar, buna kavuştuklarında doğum oranlarında bir artış beklenebilir. Aslında çocukla refahın ilişkisinin de biraz buradan kurulduğunu düşünüyorum.

Tekrar teşekkür ederim. Kaleminize sağlık.

Ussal Sahbaz's avatar

çok teşekkürler Kerim Bey. Ben de kompleks bir konu olduğunu düşünüyorum. Şurada biraz daha yazmıştım: https://www.ekonomim.com/kose-yazisi/dogurmayan-turkiye-sorun-para-mi-erkekler-mi/875460. Sağolun.

Kerim Hazar Şeker's avatar

Şimdi okudum bu yazınızı. Bunun için de ayrıca teşekkürler. Kaleminize sağlık.